Małżeństwo może mieć wspólność ustawową, rozdzielność majątkową lub współność ustawową rozszerzona na przedmioty, które nie wchodzą na mocy prawa do wspólności majątkowej.

  Najczęściej w małżeństwach spotykamy się ze wspólnością ustawową. Powstaje ona z chwilą zawarcia małżeństwa, jeżeli małżonkowie nie postanowili inaczej, czyli przed ślubem nie zawarli umowy, w której wprowadzili rozdzielność majątkową albo nie rozszerzyli wspólności o przedmioty do niej nie wchodzące na mocy prawa.

  Wspólność majątkowa oznacza, że wszystkie nabyte w trakcie małżeństwa należą do obojga małżonków. Nie ma znaczenia, na kogo była wystawiona faktura przy zakupie danego przedmiotu czy też w przypadku samochodu, kto jest wpisany do dowodu rejestracyjnego.


PRZEDMIOTY, KTÓRE NIE WCHODZĄ DO WSPÓLNOTY MAJĄTKOWEJ:

- Należą do nich przedmioty otrzymane w drodze spadku czy darowizny chyba, że spadkodarca zdecyduje inaczej. Oznacza to, że gdy np. mężczyzna będąc już w związku małżeńskim otrzyma spadek po swoich rodzicach, to jest on wyłącznym właścicielem ich majątku. Tak więc jeśli dla przykładu ktoś zapisze mu mieszkanie, to należy ono wyłącznie do niego. Jeżeli rodzice przekazując jakiś przedmiot w drodze darowizny będą chcieli obdarować oboje małżonków, muszą to wyraźnie zaznaczyć i wskazać, że chcą podarować rzecz także współmałżonkowi dziecka. Tylko w takiej sytuacji podarowany przedmiot, np. mieszkanie, wejdzie do wspólnoty ustawowej małżonków. Przedmioty nabyte ze środków uzyskanych w zamian za przedmioty oddziedziczoneczy też podarowane także nie wejdą do wspólnoty majątkowej.

- Do wspólnego dorobku małżeństwa nie wejdą oczywiście rzeczy nabyte przed wstąpieniem w związek małżeński. Np., jeżeli żona przed ślubem kupiła mieszkanie, do którego po ślubie wprowadza się mąż, to ono nie stanowi do wspólności majątkowej i stanowi tzw. majątek odrębny żony. Jeżeli któreś ze współmałżonków sprzeda na przykład przedmiot, który miał przed ślubem, np. po ślubie sprzeda samochód, który stanowił jego majątek odrębny, to pieniądze uzyskane z tej transakcji także należą wyłącznie do niego. Drugi ze współmałżonków nie ma do nich prawa. Jeżeli uzyskane z tej sprzedaży pieniądze przeznaczy na zakup innego przedmiotu, to przedmiot ten również należy wyłącznie do niego. -

- Ze wspólnoty majątkowej wyłączone są ponadto przedmioty służące zaspokajaniu osobistych potrzeb, np.ubrania czy kosmetyki.


DOBRE I ZŁE STRONY:

   Wspólność oznacza nie tylko wspólność praw ale i obowiązków. Oznacza to, że jeżeli dłużnikiem jest któryś ze współmałżonków, to jego wierzyciel może domagać się zaspokojenia z majątku wspólnego, a więc spłaty długu. Z tego powodu wszelkie ogłoszenia prasowe w rodzaju “za długi mojego męża nie odpowiadam” nie mają żadnej mocy prawnej i nie zwalniają żony z obowiązku spłaty długów przez męża. Jedynie sąd może wyłączyć odpowiedzialność drugiego ze współmałżonków. Może to nastąpić wówczas, gdyby spłata majątku wspólnego była sprzeczna z zasadami współżycia społecznego. Przy orzeczeniu sąd bierze też pod uwagę charakter wierzytelności oraz stopień przyczyniania się małżonka do powstania majątku. Sąd może wydać takie postanowienie na przykład jeżeli pożyczka została zaciągnięta przez męża na opłacenie usług w agencji towarzyskiej, w sytuacji gdy mąż nie pracuje lub bardzo mało zarabia lub gdy dług jest wynikiem hazardu w kasynie.


KIEDY KOŃCZY SIĘ WSPÓLNOTA?

- Współność ustawowa ustaje z mocy prawa z chwilą orzeczenia rozwodu lub separacji, a także w razie ubezwłasnowolnenia jednego ze współmałżonków. Nie oznacza to jednak, że koniecznie małżonkowie muszą sie rozstać, aby inaczej uregulować swoje kwestie finansowe.

- Wspólnota majątkowa może ustać także w trakcie małżeńtwa poprzez zawarcie przez małżonków w trakcie małżeństwa umowy o rozdzielczości majątkowej. Najkorzystniejsza jest umowa zawarta zgodnie przez małżonków. W przypadku, gdy jeden współmałżonek nie wyraża na to zgody, a istnieją ważne ku temu powody, można wystąpić w tej sprawie do sądu z żądaniem zniesienia wspólnoty majatkowej. Takimi ważnymi powodami może być na przykład hazard lub alkoholizm, które pociągają za sobą zaciąganie przez jednego ze współmałżonków długów, których spłata przez resztę rodziny byłaby niesprawiedliwa. Takie orzeczenie może być też wydane np. w sytuacji gdy mąż nie nadaje się do prowadzenia biznesu, a rozkręca kolejny zaciągając ponownie długi. Trzeba jednak pamiętać, że sam fakt rozpoczęcia działalności nie jest wystarczającym powodem wystąpienia na drogę sądową.


RÓWNE PRAWA DO MAJĄTKU

  Jeżeli istnieje wspólność ustawowa, to żaden z małonków nie może żądać podziału majątku w czasie jej trwania. Oznacza to, że małżonkowie nie mogą swobodnie dysponować wspólnym majątkiem. Mogą jedynie dysponować majątkiem w granicach tzw. zwykłego zarządu, nie mogą natomiast samodzielnie dokonywać czynności przekraczajacy granice zwykłego zarządu. Co to oznacza w praktyce? Otóż małżonkowie np. posiadają samochód, to mają równe prawa do użytkowania samochodu, ale do sprzedaży auta potrzebna jest zgoda obojga. Decyzji takiej nie może podjąć samodzielnie współmałżonek, który figuruje w dowodzie rejestracyjnym samochodu. Jeżeli by sprzedał pojazd bez zgody współmałżonka, to druga ze stron może żądać unieważnienia umowy, ponieważ była ona zawrta bez jej wiedzy i zgody.


Uwaga!!

  Istnieją wyjątki, gdy współmałżónek może sprzedać jakiś przedmiot miko sprzeciwu drugiej strony.
Przykład: Żona musi sprzedać jakiś przedmiot, bo potrzebne są jej pieniądze na kupno lekarstwa dla dzieci, a mąż chce nie chce się na te transakcje zgodzić. Wówczas żona może wystąpić w tej sprawie do sądu o udzielenie zezwolenia na wykonanie czynności przekraczającej zwykły zarząd. Jeśli taka zgodę uzyska, działa wówczas tak, jakby miała zgodę męża.